TÜİK: Dolaylı Ar-Ge teşvikleri 169 milyar liraya ulaştı

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, Ar-Ge faaliyetlerine yönelik toplam vergi teşviki 2025 yılında bir önceki yıla göre yüzde 59,5 artarak 169 milyar 33 milyon TL oldu.

2024 yılında toplam dolaylı Ar-Ge teşviki 105 milyar 977 milyon TL seviyesinde bulunuyordu.

2025 yılında dolaylı Ar-Ge teşviklerinden yararlanan girişimlere sağlanan desteğin 86 milyar 105 milyon TL’sini gelir vergisi stopaj teşviki oluşturdu. Bunu 81 milyar 63 milyon TL kurumlar vergisi, 1 milyar 725 milyon TL gelir vergisi ve 141 milyon TL katma değer vergisi (KDV) teşviki izledi.

Toplam dolaylı Ar-Ge teşviklerinin yüzde 50,9’u gelir vergisi stopaj teşvikinden, yüzde 49,1’i ise kurumlar vergisi, gelir vergisi ve KDV teşviklerinden oluştu.

Ar-Ge faaliyetlerine yönelik vergi teşviklerinden yararlanan girişim sayısı 2025 yılında 11 bin 835 olarak gerçekleşti.

Teşviklerden yararlanmak amacıyla beyanname veren girişimler ana faaliyet alanlarına göre incelendiğinde, 6 bin 98 girişimin bilgi ve iletişim, 2 bin 421 girişimin imalat sanayi, bin 627 girişimin ise mesleki, bilimsel ve teknik faaliyetler alanında faaliyet gösterdiği görüldü.

4691 sayılı Kanun kapsamında gelir ve kurumlar vergisi Ar-Ge teşvik tutarı 43 milyar 227 milyon TL oldu.

Bu teşvik tutarının yüzde 71,2’si bilgi ve iletişim, yüzde 14,5’i imalat, yüzde 5,9’u ise mesleki, bilimsel ve teknik faaliyetler sektörlerinde faaliyet gösteren girişimlere ait oldu.

5746 sayılı Kanun kapsamında gelir ve kurumlar vergisi Ar-Ge teşvik tutarı ise 39 milyar 561 milyon TL olarak gerçekleşti. Bu tutarın yüzde 72,9’u imalat, yüzde 14,7’si bilgi ve iletişim, yüzde 4,1’i ise finans ve sigorta faaliyetleri sektörlerinde faaliyet gösteren girişimlere sağlandı.

2025 yılında gelir ve kurumlar vergisi kapsamında sağlanan Ar-Ge desteğinden toplam 7 bin 87 girişim yararlandı.

Bu girişimlerin 5 bin 321’i 4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu (TGB), bin 766’sı ise 5746 sayılı Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun kapsamında destek aldı.

Buna göre gelir ve kurumlar vergisi Ar-Ge desteğinden yararlanan girişimlerin yüzde 75,1’i 4691 sayılı Kanun, yüzde 24,9’u ise 5746 sayılı Kanun kapsamında destekten yararlandı.

Ekonomik faaliyet alanlarına göre bakıldığında, imalat sektöründe faaliyet gösteren girişimlerin yüzde 82,1’i 5746 sayılı Kanun, yüzde 17,9’u ise 4691 sayılı Kanun kapsamında destek aldı.

Bilgi ve iletişim sektöründeki girişimlerin yüzde 84,1’i, mesleki, bilimsel ve teknik faaliyetler sektöründeki girişimlerin ise yüzde 81,1’i 4691 sayılı Kanun kapsamında gelir ve kurumlar vergisi desteğinden yararlandı. Aynı sektörlerde 5746 sayılı Kanun kapsamındaki teşviklerden yararlanan girişimlerin oranları sırasıyla yüzde 15,9 ve yüzde 18,9 oldu.

2025 yılında girişimlerin yararlandığı gelir vergisi stopaj teşviki toplam 86 milyar 105 milyon TL olarak gerçekleşti.

5746 sayılı Kanun kapsamında 3 bin 88 girişim, toplam 37 milyar 290 milyon TL gelir vergisi stopaj teşviki aldı.

4691 sayılı Kanun kapsamında ise 8 bin 244 girişim, toplam 48 milyar 815 milyon TL gelir vergisi stopaj teşvikinden yararlandı.

Dolaylı Ar-Ge teşviklerinden yararlanan girişimler büyüklük gruplarına göre incelendiğinde, toplam 11 bin 835 girişimin yüzde 89,5’inin KOBİ olduğu görüldü.

Girişim sayısı bakımından Ar-Ge teşviklerinden yararlanan büyük ölçekli girişimlerin payı yüzde 10,5 oldu. Buna karşın büyük ölçekli girişimler, toplam dolaylı Ar-Ge teşviklerinin yüzde 61,8’inden yararlandı.

KOBİ’lerin dolaylı Ar-Ge teşviklerinden aldığı pay ise yüzde 38,2 olarak gerçekleşti.

KOBİ’lere sağlanan toplam 64 milyar 596 milyon TL dolaylı Ar-Ge teşvikinin yüzde 61,1’i orta ölçekli, yüzde 32,1’i küçük ölçekli, yüzde 6,8’i ise mikro ölçekli girişimlere sağlandı.

TÜİK verileri, 2025 yılında Ar-Ge faaliyetlerine yönelik dolaylı vergi teşviklerinin önemli ölçüde arttığını ortaya koyarken, teşviklerden yararlanan girişimlerin büyük bölümünü KOBİ’lerin oluşturduğunu, toplam teşvik tutarında ise büyük ölçekli girişimlerin daha yüksek paya sahip olduğunu gösterdi.

Dolaylı Ar-Ge teşviklerine ilişkin bir sonraki haber bülteninin Eylül 2027 tarihinde yayımlanması planlanıyor.