Küresel piyasalarda petrol ve tahvil faizleri baskıyı artırdı

Gedik Yatırım tarafından yayımlanan değerlendirmede, küresel piyasalarda risk iştahının ABD ile İran arasında yeniden tırmanan çatışmaların enerji arzına yönelik endişeleri artırması ve küresel tahvil faizlerindeki yükselişin hızlanmasıyla belirgin şekilde zayıfladığı ifade edildi. Brent petrolün 95 doların üzerine çıkması, dizel ve Avrupa doğal gaz fiyatlarının da yükselmesinin enflasyon baskılarının yeniden güçlenebileceği beklentisini artırdığı aktarıldı. Piyasaların, başta ABD Merkez Bankası (Fed) olmak üzere büyük merkez bankalarının para politikasını daha da sıkılaştırabileceği senaryosunu fiyatladığı belirtildi.

ABD 10 yıllık tahvil faizinin yüzde 4,81 ile 2023 sonlarından bu yana en yüksek seviyesine ulaştığı, küresel tahvil faizlerinin ise 2008’den bu yana görülmeyen seviyelere yükseldiği kaydedildi. Söz konusu yükselişin özellikle teknoloji gibi yüksek değerlemeye sahip sektörler üzerinde baskı oluşturduğu ifade edildi. Fed’in eylül ayında faiz artıracağına yönelik beklentilerin yaklaşık yüzde 70’e çıkmasının da hisse senetlerindeki satışları desteklediği, MSCI Asya Pasifik Endeksi’nin yüzde 2 gerileyerek bir haftanın en düşük seviyesine indiği ve küresel hisse endekslerinin yaklaşık bir ayın en zayıf seviyelerine çekildiği aktarıldı.

Faizlerdeki yükselişin değerli metalleri de olumsuz etkilediği belirtilen değerlendirmede, altının son üç işlem günündeki yaklaşık yüzde 6’lık kaybının ardından yüzde 0,7 daha gerileyerek 4.300 doların altına indiği bildirildi. Şirketler tarafında ise genel negatif havaya rağmen Dell’in, güçlü yapay zeka sunucusu talebinin desteğiyle yıllık satış beklentisini yükseltmesinin ardından seans sonrası işlemlerde yüzde 8 değer kazandığı aktarıldı. Nvidia’nın yapay zeka girişimi Hugging Face’i yaklaşık 14 milyar dolara satın almak üzere ileri görüşmeler yürüttüğüne ilişkin haberlerin de teknoloji tarafında öne çıktığı ifade edildi.

Genel görünümde petrol fiyatları ile tahvil faizlerinin aynı anda yükselmesinin enflasyon ve faiz artışı endişelerini beslediği, bunun da kısa vadede küresel riskli varlıklar üzerindeki baskının ana kaynağı olmaya devam ettiği kaydedildi.

Avrupa piyasalarının çarşamba gününe negatif başlamasının beklendiği belirtilirken, Orta Doğu’da yeniden artan çatışmaların petrol fiyatlarını yukarı taşıması ve bunun enflasyon baskılarını güçlendirmesinin risk iştahını zayıflattığı aktarıldı. Küresel tahvil faizlerindeki yükseliş ve mali görünümle ilgili endişelerin de önemli merkez bankalarının daha sıkı para politikasına yönelebileceği beklentisini desteklediği ifade edildi. Piyasalarda Avrupa Merkez Bankası’nın gelecek haftaki toplantısında faiz artıracağı senaryosunun öne çıktığı belirtildi.

Gün içinde Fransa bütçe dengesi, İspanya işsizlik değişimi ve İtalya Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) verilerinin takip edileceği, önemli bir bilanço açıklamasının bulunmadığı günde vadeli işlemlerde Euro Stoxx 50 ve Stoxx 600’ün yaklaşık yüzde 0,4 gerileyerek Avrupa borsalarında satış baskısının üçüncü güne taşınabileceğine işaret ettiği aktarıldı.

Türkiye tarafında kurda düşük volatilitede yataya yakın hafif yükseliş eğiliminin devam ettiği bildirildi. Yurt içinde İstanbul Sanayi Odası (İSO) Türkiye İmalat Satınalma Yöneticileri Endeksi’nin (PMI) ağustos ayında 48,10 ile son üç ayın en yüksek seviyesine çıkmasına rağmen 50 referans seviyesinin altında kalarak zayıf görünüme işaret ettiği ifade edildi. Diğer taraftan İstanbul Ticaret Odası (İTO) İstanbul Tüketici Fiyat Endeksi’nin (TÜFE) ağustos ayında aylık yüzde 1,66, yıllık yüzde 34,96 arttığı aktarıldı.

Orta Doğu’da artan tansiyonun petrol fiyatlarını yükselttiği, Fed’den eylül ayında 25 baz puanlık faiz artışı beklentilerinin ise dolar endeksini desteklediği belirtildi. Bu süreçte ABD 10 yıllık tahvil faizinin de yükselişini sürdürdüğü kaydedildi.

Sterlinin, yükselen petrol fiyatlarının riskten kaçışı artırması ve güçlü doların baskısıyla 1,35 dolar seviyesine gerileyerek 19 Ağustos’tan bu yana en düşük seviyesini gördüğü bildirildi. İngiltere’de mağaza fiyat enflasyonunun iki yılın zirvesine çıkmasının, İngiltere Merkez Bankası’nın (BoE) yıl sonuna kadar yaklaşık 32 baz puanlık sıkılaşmaya gidebileceği beklentisini desteklediği ifade edildi. Kasım ayında faiz artışı olasılığının yaklaşık yüzde 70 seviyesinde fiyatlandığı aktarıldı. Fed Başkanı Kevin Warsh’ın enflasyon konusunda sıkı mesajlarını sürdürmesinin de dolar talebini güçlendirdiği, piyasaların Fed’in eylülde faiz artırma ihtimalini yüzde 66 olarak değerlendirdiği kaydedildi.

Altının, küresel tahvil faizleri ve petrol fiyatlarındaki yükselişin Fed’in faiz artıracağı beklentilerini güçlendirmesiyle 4.300 dolar civarına gerileyerek üst üste dördüncü seansta değer kaybettiği ve üç haftanın en düşük seviyesine indiği belirtildi. Fed Başkanı Kevin Warsh’ın enflasyonla mücadele mesajlarının ardından piyasalarda eylül ayında faiz artışı ihtimalinin yaklaşık yüzde 70’e yükseldiği, ABD-İran geriliminin petrol fiyatlarını artırmasının da enflasyon endişelerini desteklediği ifade edildi. Yatırımcıların odağının, Fed’in faiz patikasına ilişkin yeni sinyaller verebilecek ADP istihdam verisi ile cuma günü açıklanacak tarım dışı istihdam verisine çevrildiği aktarıldı.

Gümüşün, küresel tahvil faizleri ve petrol fiyatlarındaki yükselişin Fed’in faiz artışı beklentilerini güçlendirmesiyle 64 doların altına gerileyerek düşüşünü sürdürdüğü bildirildi. Fed Başkanı Kevin Warsh’ın enflasyonla mücadele vurgusu sonrasında piyasalarda eylül ayında faiz artışı olasılığının yaklaşık yüzde 70’e yükseldiği, ABD-İran geriliminin petrol fiyatlarını artırmasının da enflasyon risklerini desteklediği kaydedildi. Yatırımcıların Fed’in faiz görünümüne ilişkin yeni sinyaller için ADP istihdam verisi ile cuma günü açıklanacak tarım dışı istihdam verisini takip ettiği belirtildi.

Brent petrolün, ABD ile İran arasındaki çatışmaların tırmanması ve Hürmüz Boğazı çevresindeki saldırıların enerji arzında kesinti endişelerini artırmasıyla 96 dolara yaklaşarak yaklaşık altı haftanın en yüksek seviyesine çıktığı aktarıldı. ABD’nin İran hedeflerine yönelik yeni saldırıları ve Başkan Donald Trump’ın olası misillemeye karşı daha sert karşılık verileceği yönündeki açıklamalarının jeopolitik risk primini yükselttiği ifade edildi. İran’ın da bölgedeki ABD üslerini hedef aldığını açıkladığı belirtildi. ABD Hazine Bakanı Scott Bessent’in İran ekonomisinin baskı altında olduğunu belirttiği, Hürmüz’den pazartesi günü 17 milyon varil petrol geçtiğini söyleyerek İran’ın stratejik boğaz üzerinde tam kontrol sağlamadığını vurguladığı kaydedildi.

Ham petrolün de ABD ile İran arasındaki çatışmaların şiddetlenmesi ve Hürmüz Boğazı çevresindeki gerilimin enerji arzında kesinti endişelerini artırmasıyla 91 dolara yaklaşarak yaklaşık altı haftanın en yüksek seviyesine çıktığı bildirildi. ABD’nin İran hedeflerine yönelik yeni saldırıları ve Trump’ın olası İran misillemesine daha sert karşılık verileceğini belirtmesinin jeopolitik riskleri artırdığı ifade edildi. İran’ın da bölgedeki ABD üslerini hedef aldığını açıkladığı aktarılırken, ABD Hazine Bakanı Scott Bessent’in pazartesi günü Hürmüz’den 17 milyon varil petrol geçtiğini belirterek İran’ın stratejik boğaz üzerinde tam kontrol sağlamadığını ifade ettiği kaydedildi.

Nasdaq’ın, yükselen tahvil faizlerinin özellikle teknoloji ve büyüme hisseleri üzerindeki baskıyı artırmasıyla salı günü yüzde 1,03 gerileyerek düşüşünü üçüncü seansa taşıdığı belirtildi. ABD 10 yıllık tahvil faizinin 2025 başından bu yana en yüksek seviyesine çıkmasının ve ABD-İran gerilimiyle yükselen petrol fiyatlarının enflasyon endişelerini güçlendirmesinin teknoloji hisselerine yönelik risk iştahını zayıflattığı aktarıldı. Nasdaq açısından bugün ADP istihdam verisi ve Fed’in Bej Kitap raporunun yanı sıra yapay zeka ve teknoloji görünümü açısından Broadcom, Hewlett Packard ve Snowflake bilançolarının yakından takip edileceği ifade edildi.

Dow Jones’un ise yükselen tahvil faizleri ve petrol fiyatlarının enflasyon ile faiz artışı endişelerini güçlendirmesiyle salı günü yüzde 0,79 gerileyerek düşüşünü üçüncü seansa taşıdığı bildirildi. Özellikle sanayi ve ham madde sektörlerindeki satışların Dow Jones üzerinde baskı oluşturduğu, ABD-İran geriliminin petrol fiyatlarını yükseltmesi ve ABD 10 yıllık tahvil faizinin 2025 başından bu yana en yüksek seviyesine çıkmasının risk iştahını zayıflattığı kaydedildi. Dow Jones açısından bugün açıklanacak ADP özel sektör istihdam verisi ve Fed’in Bej Kitap raporunun, faiz beklentilerinin ve endeksin kısa vadeli yönünün belirlenmesi açısından yakından takip edileceği belirtildi.